Mysterie van Bramenlaan 5

Featured

Er is ingebroken bij de familie De Beer. Er worden zes geitjes en twee mensenkinderen vermist. En wie heeft de huisjes van de biggen verwoest? De nieuwsgierige menigte, de altijd oplettende marktkoopvrouw en de politiehonden helpen bij het oplossen van dit mysterie.

Script voor toneelstuk ‘Het mysterie van Bramenlaan 5’, uitgevoerd door toneelgroep Spetters van het Maaswaal College in Wijchen op 6, 8 en 9 april 2014

Liefde in het zicht van vrijheid

Het Offer van Remo speelt zich af in de laatste jaren van de slavernij. Met een verboden relatie als rode draad, schetst auteur Jacques Hermelijn het dagelijks leven in een onzekere tijd.

Door Otti Thomas

Nederland was relatief laat met de afschaffing van de slavernij en nam daar bovendien ook uitgebreid de tijd voor. Het duurde vijftien jaar voor er in Den Haag overeenstemming was over het beperken van de economische schade, waaronder een vergoeding voor slaveneigenaren en in Suriname bovendien een verplichting voor slaven om na 1 juli 1863 nog eens tien jaar voor hun eigenaar te werken.

Het Offer van Remo van de Curaçaose auteur Jacques Hermelijn speelt zich af aan het eind van die onzekere periode, waarin iedereen wist dat de slavernij op enig moment zou worden afgeschaft, maar bijna niemand een concreet idee had over het leven na de afschaffing. De rode draad is de verboden liefde tussen Helena Cardozo en de trotse slaaf Remo, die als koetsier voor Helena’s man Benjamin werkt.

(…)

Terloopse opmerkingen van koetsier Remo, de kokkin en de verschillende kamer- en kindermeisjes van Helena en Benjamin Cardozo zijn precies genoeg voor de lezer om zich een voorstelling te maken van de zorgen die slaven hadden. Observaties van Helena, Benjamin en hun welgestelde vrienden geven een geloofwaardig beeld van vooroordelen of juist een vooruitstrevende visie. Voor kenners van Curaçao zijn er daarnaast de bekende locaties.

(…)

Het liefdesverhaal van Helena en Remo had zich in principe ook in de 250 jaar daarvoor af kunnen spelen, maar Hermelijn toont zich een ware schrijver en legt een directe relatie met de afschaffing van de slavernij. Waar de afschaffing twee bevolkingsgroepen dichter bij elkaar had kunnen brengen, doet het koloniaal bewind zijn uiterste best om de bestaande verhoudingen te behouden. “De neger moet beseffen dat zijn sociale status onveranderd zal blijven na de afschaffing. Hij heeft altijd een strenge leider nodig gehad en zal die ook in de toekomst nodig hebben,” zegt de gouverneur in het boek.

De afschaffing van de slavernij was meer dan een handtekening na vijftien jaar onderhandelen over economische schade. Het was het hoogtepunt van een lang proces met ingrijpende gevolgen voor mensen van vlees en bloed. Dat verhaal staan opgetekend in Het Offer van Remo.

Fragment recensie Amigoe/Napa (Mei 2017)

‘Met Open Ogen’ mist actualiteit

Door Otti Thomas

Het lezen van oude columns is interessant als bevestiging dat er in de loop van de jaren veel is veranderd, ten goede of ten slechte. Of het kan leiden tot een gevoel dat er eigenlijk niet zoveel veranderd. De enige voorwaarde is dat het voor lezers duidelijk is in welke tijd of omstandigheden ze een column moeten plaatsen. Een inleiding of enkele voetnoten zijn wat dat betreft voldoende.
‘Met Open Ogen’ is een bundel met 42 oude columns van Quito Nicolaas. De Arubaanse auteur schreef ze in de periode 2007-2012 voor Caribe Magazine van Yvette Cramer. Het online tijdschrift werd in 2013 opgeheven, zodat zijn bijdrages een stille dood dreigden te sterven. “Zo ontstond het plan om een selectie van de columns te bundelen en eeuwigheidswaarde op papier te geven,” schrijft Cramer, inmiddels werkzaam bij uitgeverij Totemboek, in het voorwoord. “Wonderbaarlijk genoeg zijn de meeste teksten nog steeds actueel,” voegde ze daar bij de boekpresentatie aan toe.
‘Met Open Ogen’ gaat inderdaad over thema’s die zowel tijdloos als actueel zijn. Nicolaas beschrijft de viering van het Arubaanse carnaval en Dia di San Juan, deelt zijn zorgen over de Arubaanse politiek en pleit voor de erkenning van de Caribische literatuur. Toch zijn de meeste columns tegelijkertijd erg gedateerd.

(…)

Het opmerkelijke is dat de auteur en uitgever de columns wel hebben herlezen en geprobeerd hebben om deze te actualiseren. Maar dat zorgt juist voor extra verwarring, want actualiteit en geschiedenis lopen door elkaar. Een beschrijving van voorbereidingen op de jaarwisseling in Jaar 2009 met knetterende letteren wordt onverwacht onderbroken door een verhandeling over de tram in Oranjestad die sinds eind 2012 rijdt, gevolgd door kritiek op hoge prijzen voor levensmiddelen, en dan weer afgesloten met de wens voor een gelukkig 2009.

(…)

Ondanks de tijdloze thema’s mist ‘Met Ogen Ogen’ de actualiteit, zoals die zich voordeed in de jaren 2007-2012 en laat de lezer daardoor enigszins in verwarring achter. Een uitzondering zijn de columns over overleden prominente Arubanen en Curaçaoënaars; de schrijvers Elis Juliana, Erich Zielinski en Frederico Oduber, mode-ontwerper Percy Irausquin en carnavalsliefhebber Marlon Brown. Die waardige odes maken de bundel ‘Met Open Ogen’ wel de moeite waard.

Fragment recensie Amigoe/Ñapa (mei 2017)

Persbericht Daklozenopvang Wij zijn Traverse Groep

Opening medische ruimte maatschappelijke opvang

Dak- en thuislozen kunnen voortaan ook voor medische hulp terecht aan de Zuid-Oostsingel in Bergen op Zoom. De avond- en nachtopvang is uitgebreid met een medische kamer, inclusief dokterstafel, toilet en medische hulpmiddelen. De nieuwe ruimte is maandag 29 mei, officieel in gebruik genomen.

Fragment persbericht Wij zijn Traverse Groep

Kuenta i Tambú to Glastonbury

Kuenta i Tambú will be performing during Glastonbury in England, one of the largest music festivals in the world. “The festival is visited by approximately 170.000 people, more than the total population of Curaçao,” stated Roël Calister, lead of the Curaçao-Aruban formation. “When we heard the news, we shrieked with joy. People from Curaçao residing in London informed me that they already bought a ticket.”

(…)

The program includes other big names such as Radiohead, Kate Perry, Ed Sheeran, the discoformation Chic as well as rapper Shaggy.

Fragment of story for Amigoe and Amigoe Express (May 2017)

Verkiezingsuitslag belooft warmere relatie… of juist koudere

Partijleider Klaver werd enthousiast onthaald door zijn achterban.

AMSTERDAM-De uitslag van de verkiezingen resulteert voor sommigen in gevoelens van opluchting dat de VVD de grootste partij blijft, de winst van de PVV beperkt is en Groen Links, CDA en D66 de grote winnaars zijn. Leden van de Tweede Kamercommissie voor Koninkrijksrelaties rekenen op een betere relatie met het Caribisch deel van het Koninkrijk, maar anderen maken zich juist zorgen.

(…)

Grote winnaar bleek Groen Links. Tijdens de uitslagenbijeenkomst van de partij, die bijgewoond werd door de Amigoe, werd na de uitslag van elke stad en dorp luid gejuicht. De partij won tien zetels en komt daarmee uit op veertien. “Ik had mijn twijfels over de koers van partijleider Jesse Klaver,” zei Ina Brouwer, een van de oprichters en eerste lijsttrekkers van Groen Links. “Voor ons stond destijds de inhoud voorop en niet imago. Maar gelukkig blijft de inhoud ook nu overeind.”

Fragment artikel voor Amigoe (maart 2017)

Carnavalskoningin èn erfgoedspecialist

Het Rotterdamse Zomercarnaval werd vorig jaar als 100ste traditie toegevoegd aan de Nationale Inventaris voor Erfgoed. Dat was vooral te danken aan carnavalskoningin Dyonna Benett, die meeloopt tijdens de Gran Marcha. Onvermoeibaar strijd ze voor de erkenning en het behoud van Caribische tradities en voor een eerlijke weergave van de geschiedenis.

Door Otti Thomas
“Elke Queen zegt natuurlijk dat ze er altijd al van droomde. Als kind zie je andere koninginnen en wil je dat ook. Mijn moeder was een echte carnavalista en heeft haar liefde voor carnaval doorgegeven aan mij.” Voor de 27- jarige Dyonna Benett komt tijdens de Gran Marcha een lang gekoesterde wens uit. Als Queen vertegenwoordigt ze het Rotterdams Zomercarnaval.
Jaren geleden deed Benett dochter van een Curaçaose moeder en Curaçaos-Dominicaanse vader al mee aan de Marcha di Despedida en de Tiener Parade op Curaçao. Samen met haar zus en nicht was ze lid van The Original Dancers, de dansgroep van haar moeder, die ook optrad in België en Duitsland. Ze is een trouwe deelnemer aan het Rotterdams Zomercarnaval en won samen met Unicum Brassband twee keer de Battle of the Drums. Maar dit wordt haar eerste Gran Marcha.
Deels is haar deelname toeval. Ze was in 2015 First Runner-up van Queen Witney van Ommeren. In 2016 werd geen nieuwe Queen gekozen omdat het Zomercarnaval door het slechte weer werd afgelast, zodat Benett als First Runner-up naar Curaçao mocht. Maar ook als er een nieuwe Queen was gekozen, had ze meegedaan. Dankzij haar werd het Zomercarnaval vorig jaar aan de Nationale Inventaris van Immaterieel Erfgoed toegevoegd. En erfgoed is haar grootste passie. “Ik moest wel meedoen.”

(…)

Op school worden we vooral geconfronteerd met de Tweede Wereldoorlog, dus we kunnen ons beter verplaatsen in alle gevoelens die daar mee te maken hebben. Over slavernij hoorden we weinig. Ook mijn familie praatte daar nauwelijks over, terwijl het een belangrijk deel van hun identiteit is. Pas in het derde jaar van mijn studie kreeg ik het keuzevak Culturele Contacten. Daarin maakten we kennis met de geschiedenis van de slavernij en de segregatiewetten. En empowerment: bruine filosofen, wetenschappers, schrijvers. Veel indruk maakte een studiereis naar het Museum of London, waar ik een gigantische poster zag van een bruine man, Ignatius Sancho. Hij was geen slaaf – eigenlijk zeggen we tot slaaf gemaakte – maar hij was de eerste Afrikaanse schrijver van wie een boek werd gepubliceerd. In tentoonstellingen in Nederland, Parijs of Berlijn was een zwarte man nog nooit op die manier getoond. Ik vond het ontroerend. Er waren namelijk veel zwarte wetenschappers, hoogleraren en filosofen, maar die verhalen hoor je weinig. Daardoor zijn er weinig rolmodellen.

Fragment interview voor Ñapa/Amigoe, februari 2017

Dubbelspel herbeleefd

Koning Willem-Alexander met cast & crew (foto: Suzanne Koelega)

Door het nemen van afstand, kom je dichterbij de kern. Double Play is geen directe verfilming van de roman Dubbelspel, maar een herinnering aan het beroemde partijtje domino met tragische afloop. Het is de herinnering van Ostrik, de zoon van Bubu (Boeboe) en Nora, die in het boek schoenen nodig heeft om toegelaten te worden op school.

De moedige keuze van regisseur Ernest Dickerson en scriptschrijvers Evan Jones en Alaric Smeets pakt om een aantal redenen goed uit. Zoals in elke boekverfilming komen niet alle fragmenten uit het boek terug in de film. Normaal kan dat rechtstreeks toegeschreven worden aan de regisseur, die de geschreven tekst van een roman samen moet vatten in zo’n beeldverhaal van anderhalf uur.

In Double Play is het heel geloofwaardig dat Ostrik niet terugdenkt aan alle gebeurtenissen, simpelweg omdat hij ze is vergeten, niet kent of niet van belang vindt. Het is zelfs niet storend dat er gebeurtenissen aan oorspronkelijke verhaal zijn toegevoegd, zoals de achtervolging van een Amerikaanse toerist die een bezoek aan Campo Alegre bracht. Frank Martinus Arion schreef er niet over in Dubbelspel, maar het voelt als iets dat wellicht gebeurd is.

Door de keuze voor een herinnering wordt bovendien aangetoond dat Dubbelspel als verhaal nog altijd belang heeft. Ostrik is voor het leven getekend door de gebeurtenissen in zijn jeugd en staat daarmee symbool voor de moderne Curaçaose man en vrouw, die bewust of onbewust ook gevormd is door de situatie en onderlinge verhoudingen in zijn of haar geboorteland.

Bijna iedereen zal uit zijn of haar eigen omgeving mensen kennen, zoals de vier mannen en twee vrouwen uit de film en het boek. De taxichauffeur Bubu, die zijn geld uitgeeft in Campo Alegre. Zijn vrouw Nora, die tegen beter weten in haar man blijft steunen, maar zich wel noodgedwongen prostitueert. Deurwaarder Manchi, die zich in zijn mannelijke trots gekrenkt voelt door het slippertje van zijn mooie, intelligente vrouw Solema. De stoere handige visser Janchi, die in de film Ernesto heet en een relatie heeft met Solema. En de Sabaan Chamon, voormalige werknemer van de Shell, die zijn rijkdom verbergt en Nora geld geeft in ruil voor seks.

De acteurs maken van deze personages mensen van vlees en bloed. Aan de dominotafel wordt gelachen, geplaagd en gediscussieerd. De onderlinge spanning blijkt vooral uit blikken die worden uitgewisseld of als de mannen zich bewust afzijdig houden van een gesprek. Veelzeggend is het moment waarop de arrogante Manchi zwijgend zijn lepel neerlegt naast het bord soep, dat hij kort daarvoor van zijn vrouw Solema geëist heeft; hij beseft dat hij haar kwelt en zal kwijtraken, maar zijn trots staat hem in de weg. Een glansrol wordt gespeeld door Dani Dare, die tranen over zijn wangen laat rollen als de jonge Ostrik.

In de kern gaat Dubbelspel over deze mensen en hun worsteling met de Curaçaose realiteit. Het boek gaat over sterke, moedige vrouwen, over armoede, over status en over trots. “Niemand is schuldig. Als er iets schuld heeft, dan is het de armoede,” verzucht Chamon. Door afstand te nemen van de roman, is dat ook precies de kern van Double Play.

Double Play premiere coverage (Amigoe Express)
Double Play premiere coverage (Amigoe Express)

Recensie: Wreedheid verdeelt en verbindt

Auteur Eric de Brabander smeedt in zijn vierde roman verschillende verhalen samen tot één geheel. De personages in ‘Het dilemma van Otto Warburg’ proberen een plek te geven aan de wreedheden waar mensen zich al generaties lang schuldig aan maken.

De verschrikkingen van concentratiekamp Buchenwald, het bloedige bewind van de Dominicaanse president Rafael Trujilo, de onafhankelijkheidsstrijd van de Centraal Afrikaanse Republiek en onderzoek naar een middel voor de bestrijding van kanker. Het zijn vier onderwerpen die schijnbaar weinig overeenkomsten hebben en zich dus vooral lijken te lenen voor een verhalenbundel of afzonderlijke romans. Auteur Eric de Brabander slaagt erin om ze bijna vanzelfsprekend samen te brengen in een samenhangende, boeiende roman.

(…)

Dat ‘Het dillema van Otto Warburg’ als een logisch verhaal leest, is in de eerste plaats te danken aan de vlotte pen van De Brabander. De auteur heeft zich de verschillende geschiedenissen duidelijk eigen gemaakt en vertelt ze in zijn eigen woorden. Feit en fictie vloeien naadloos in elkaar over, dialogen zijn realistisch en vertalingen van scheldwoorden in het Papiaments worden terloops toegevoegd, zodat het niet nodig is om te bladeren. De rode draad die alle verhalen echt aan elkaar bindt, is het geweld waar mensen van alle generaties en op alle continenten mee te maken krijgen. Daar is ook sprake van op Curaçao en in een fragment in Parijs. Geweld verdeelt, maar verbindt tegelijkertijd.

Fragment recensie Ñapa, 2016

19112016napa-debrabander300

“Vervuiling pas probleem in de natuur”

“Vervuiling is blijkbaar pas een probleem als het zich in de natuur bevindt,” constateert hoogleraar Rivke Jaffe. In ‘Concrete Jungles’ schrijft ze over de scheefgroei in de aanpak van milieuproblemen en de acceptatie dat er nu eenmaal vieze en schone wijken zijn.

Door Otti Thomas

De wind stond de verkeerde kant op. Rivke Jaffe, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, blijft zich verbazen over de gebruikelijke verklaringen voor overlast door de Isla-raffinaderij, zoals onlangs bij de evacuatie van de Juan Pablo Duarte school. “Het probleem is niet dat de wind de verkeerde kant op staat. Voor de bewoners van Wishi Marchena staat hij altijd de verkeerde kant op. Het probleem is dat de raffinaderij giftige gassen uitstoot.”
Tien jaar geleden promoveerde Jaffe tot doctor in de antropologie met een onderzoek naar de scheefgroei bij de aanpak van milieuproblemen. Haar proefschrift vormde de basis voor het boek ‘Concrete Jungles’, dat dit jaar door de Universiteit van Oxford is uitgegeven. Jaffe was aanvankelijk geïnteresseerd in de aanpak van stedelijke vervuiling en omdat haar moeder uit Indonesië komt, koos ze het voor haar onbekende Caribisch gebied; Jamaica en Curaçao. Tot haar verbazing hield echter bijna niemand zich destijds bezig met vervuiling in de stad.

(…)

In veel landen lijkt men ook geaccepteerd te hebben dat er nu eenmaal vieze en schone wijken zijn, zegt Jaffe. De basis werd op Curaçao gelegd met de bouw van Emmastad en Julianadorp. Aan het begin van de vorige eeuw was de Curaçaose Centrale Gezondheidsraad er van overtuigd dat Afro-Curaçaoënaars viezer waren dan migranten uit Europa en dat hun afval ook viezer was. “Ergens zit in de manier van denken en praten – het cultureel repertoire – nog steeds het idee dat sommige mensen viezer of gevaarlijker zijn. In rijke wijken op Jamaica is men er echt van overtuigd dat sommige wijken vies zijn omdat de mensen er vies zijn.”
Het hardnekkig vooroordeel wordt bevestigd door de overdreven aandacht voor milieu-educatie. “Dat komt voort uit de gedachte dat arme mensen niet milieubewust zijn en zelfs de oorzaak van vervuiling. Maar wie zorgen er nu eigenlijk voor de meeste schade? Mensen in SUV’s of mensen die vooral lopen of de bus nemen? Milieuvriendelijkheid wordt niet bepaald door inkomen of opleiding. Er is ook een idee dat arme mensen de natuur niet waarderen. Uniek Curaçao had de slogan Konosé bo Isla. Het is toch raar dat een organisatie met voornamelijk Nederlandse stagiaires aan Curaçaoënaars gaat vertellen dat ze hun eiland moeten leren kennen?”

Fragment interview Ñapa, september 2016

24-09-2016napag5

Ode aan George Maduro

Madurodam-04DEN HAAG-De eerste bezienswaardigheid in Madurodam is al tientallen jaren is een miniatuurversie van het huis van George Maduro op Curaçao. Maar het merendeel van de miljoenen mensen die sinds 1952 het beroemde park bezochten, is zich niet bewust van de achterliggende reden, aldus Madurodam-directeur Joris van Dijk. Na gisteren moet dat anders zijn.

Madurodam vierde gisteren de 100ste verjaardag van George Maduro. Uitgebreid werd stilgestaan bij het feit dat Madurodam is opgericht als oorlogsmonument met startkapitaal van Maduro’s ouders. Kolonel Hans van Dalen, die voor de gelegenheid hetzelfde uniform droeg als Maduro destijds, vertelde over de slag om huize Dorrepaal in de eerste dagen van de Tweede Wereldoorlog, toen Maduro de villa bij Leidschendam heroverde op de Duitse parachutisten.

(…)

De presentatie en uitreiking hadden betrekking op de biografie ‘Ridder Zonder Vrees of Blaam’ en de Militaire Willems-Orde, beiden in ontvangst genomen door George Maduro Alvarez Correa, een neef van George Maduro. “De details in de biografie bevestigen mijn overtuiging dat George Maduro daadwerkelijk een bewonderenswaardige persoon was,” zei hij. Hij kende zijn ‘ome George’ wel uit verhalen van de familie, maar wist niet dat zijn oom verliefd was en plannen had om zich te verloven, terwijl zijn ouders er op stonden dat hij eerst zijn studie zou afronden en financieel zelfstandig zou zijn. “Misschien is hij ook daarom wel in Nederland gebleven.” Ook was hij zich niet bewust van de erbarmelijke omstandigheden tijdens de gevangenschap van Maduro. “Dat deel is verontrustend en verdrietig. Het greep me bij de keel,” zei hij.

Fragment verslag voor Amigoe, juli 2016.

16-07-2016cMaduro